امیرحسین خورشیدفر، کمی سلینجر-کمی کارور

زندگی مطابق خواسته‌ی تو پیش می‌رود/ امیرحسین‌خورشیدفر/ نشرمرکز/ چاپ اول 1385/ 2400 تومان

امیرحسین خورشیدفر هنوز جوان است یا شاید وقتی خودم را جوان بدانم او هم جوان باشد. متولد 1359 و یا شاید 52  در تهران است و بعد از چند کتاب کوچک که در انتشارات ماهریز چاپ کرده، رسیده است به مجموعه «زندگی مطابق خواسته تو پیش می‌رود» .
اگر بخواهیم این کتاب را دسته‌بندی کنیم. شاید بشود آن را کتابی در دسته «رئالیسم شهری» قرار داد. می‌توانید خرده بگیرید که عنوان من درآوردی است و یا آن را با رئالیسم شهری بارتلمی اشتباه بگیرید. ولی فکر می‌کنم بسیاری از کتاب‌های نویسندگان امروز ایران را می‌توان در این دسته قرار داد. از قدیمی‌ترها برخی از کارهای بهرام صادقی و بیژن نجدی و کمی از کارهای غلامحسین ساعدی و از نسل جوان خیلی‌های مثل حسین سناپور، مصطفی مستور، پیمان هوشمندزاده و به ویژه نویسندگان زنی همانند زویا پیرزاد، گلی ترقی، شیوا ارسطویی. به نظر می‌رسد این موج نوشتن از زندگی شهری در ابتدا واکنشی به قوی بودن جریان ادبیات روستایی در دهه چهل و پنجاه بود. اما در سال‌های اخیر محیط پرورش نویسندگان شهرهای بزرگ و کوچک و به ویژه تهران بوده و خود آن‌ها نیز بیشتر شیفته نویسندگانی هستند که در محیط‌های شهری می‌نویسند. نویسندگانی چون ریموند کارور و جی‌.دی سلینجر.
«رئالیسم شهری» ایرانی را البته می‌شود با رئالیسم شهری آمریکایی آمیخت اما تمایزهای آشکاری با آن دارد و  اگر بخواهم برخی ویژگی‌ها برای آن بشمارم می‌توان این‌ها را ردیف کرد:
الف. داستان امروز بر پایه چالش‌های شخصیت با خود و گاهی با آدم‌های نزدیک خود شکل می‌گیرد. شخصیت‌های این داستان‌ها معمولاً فارغ از دغدغه‌های آرمان‌گرایانه هستند اما بیشترشان رگه‌هایی از روشنفکری و به ویژه تحصیل دانشگاهی را به همراه دارند. اگر فحش نباشد آن‌ها بورژوا هستند.
ب. این داستان‌ها کمتر به طرح می‌پردازند و طرح در آن‌ها در لایه‌های کنش‌های روانشناسی و شخصیتی کمرنگ است به همین خاطر در بسیاری از مواقع خوانندگانی که در دسته خواننده عام قرار می‌گیرند آن‌ها را به عنوان داستان نمی‌پذیرند.
پ. روزمره‌گی بخشی جدایی‌ناپذیر این داستان‌هاست. فرق نمی‌کند این شخصیت‌ها کار کنند یا بیکار باشند در هر صورت گرفتار ملال هستند.
ت. روابط زن-‌شوهری و یا دغدغه‌های جنسیتی جایگیزین روابط عاشقانه در داستان‌های گذشته است. در اینجا عشق بیش از آن فرصتی برای قصه‌گویی باشد. نقبی است به درون شخصیت‌های داستان
بعد از این مقدمه طولانی که می‌تواند بلندتر هم باشد به سراغ «امیرحسین خورشیدفر» می‌رویم. مهمترین داستان مجموعه، که مجموعه نام خود را از آن گرفته است، بی‌تردید یک داستان سلینجری است. گفتگوی نسیم و نادر یادآور فرانی و زویی است که این بار با صراحت بیشتری با هم سخن می‌گویند حتی شخصیت‌پردازی‌ها نیز صراحت بیشتری دارد. زویی زیر ذره‌بین رفته و از نظر سنی و شخصیتی بزرگ شده است و فرانی همان جستجوگر عاشق کوچک شده است. این صراحت و باج دادن به خواننده به طرح نیز رسوخ می‌کند و نویسنده برای جذب خوانندگان متوسط‌تر به راحتی در پایان‌بندی نسبت شخصیت‌ها با هم دیگر را روی صفحه می‌ریزد.
«در یک تکه ابر واقعی» با داستانی کاروری روبه‌رو هستیم در این جا طرح و کنش‌های بین شخصیتی در لایه‌های گفتگو پنهان شده است. در واقع ما با چیزی بیش از یک شخصیت روبه‌رو نیستم که باید او را از میان اوهام و گفته‌هایش بسازیم. در پایان داستان ما زن داستان هستیم که باید بگوییم: «حالا می‌تونم قیافه سرخپوستی تو رو مجسم کنم.» و البته تنها خودمان هستیم که می‌دانیم چقدر دروغ می‌گوییم.
اما به نظر می‌رسد یک چیز نباید فراموش کرد که داستان‌نویسی امروز ایران بندبازی میان نویسنده، ممیز(سانسورچی) و خواننده است. خورشیدفر در این مجموعه بندباز موفقی بوده است. او در داستان‌های همسایه و «زندگی مطابق…» به عشق‌های تعریف‌نشده در قاموس ممیزها می‌پردازد و موفق به گذر از آن‌ها و رسیدن به خواننده می‌شود.
خورشیدفر نویسنده خوبی است ولی در این داستان چیزی شبیه به یک کشف را به خواننده نمی‌دهد کاری که که پیمان هوشمندزاده با کتاب «هاکردن» برای من انجام داد. کشف رابطه‌های غریب شهری

Advertisements

3 دیدگاه

دسته کتاب

3 پاسخ به “امیرحسین خورشیدفر، کمی سلینجر-کمی کارور

  1. بنده هم با شما هم نظرم

    مجموعه داستانهای کوتاه و ملموس که با به تصویر کشیدن زندگی شهری کنونی و اتفاقات و مسایل ریز و کوچکی که برای هر یک از ما روزانه پیش میاید. امیر حسین خورشید فر شخصیت های داستان را به گونه ای انتخواب و معرفی میکند که احساس میکنیم در میان ماست و هر یک از ما میتوانیم باشیم و نیاز نیست الزاما یک شخصیت با ویزگیهای منحصر به وی باشد. پرداختن به جزییات و مسایل ریز و کو چک به شکلی که خواننده از مسیر داستان منحرف نگردد به صورت استادانه ای به تصویر کشیده می شود.
    مجموعه داستانهای وی با توجه به دور بودن از مساایل سیاسی و محدوده زمانی خاص قابلیت تبدیل شدن به اثر جهانی را داردو شخصیتهای داستان در هر جای دنیا میتواند اتفاق افتاده باشد. از این رو تمایز داستان آقای خورشیدفر و ریموند کارور بدون در نظر گرفتن مکان و اسامی کار دشواری خواهد بود.

  2. با سلام حضور شما دوست عزیز و همشری گلم از اینکه به وبلاگ
    من سر زدید واز کمنتتان ممنونم در پناه حق باشید
    بازهم مزاحم میشم
    یا علـــــــــــــی

  3. فرناز

    سلام . یکی از کسانی که از او نامی ندیدم هانریش بل است . من فکر می کنم زندگی مطابق خواسته ی تو پیش میرود کمی هم و گاهی هم اشتراکاتی با داستانهای کوتاه هانریش بل دارد . اتفاقا ملالی که یاد آوری کردید و من هم موافقم در این آدمها بسیار نزدیک است . اما یادمان نرود که امیرحسین خورشید فر چند ساله است و توقع سالهای پختگی هانریش بل را از او نداشته باشیم .
    موفق باشید .

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s