درباره گذار و گزار

به دلایل مختلف حساسیت روی املا و نگارش کلمات در فضای وب کمتر است. اما چه اشکالی دارد که از کلمات صحیح استفاده کنیم. درباره دلایل این سهل‌انگاری شاید بشود از سرعت یافتن نوشتن، نوشته شدن مطالب توسط افراد در سنین محتلف، اعتماد به غلط‌گیری‌های خودکار و همچنین توجه به انتقال معنا بدون توجه به بار فرهنگی، می‌شود نام برد. به این دلایل باید مشکلات خط فارسی را هم اضافه کرد. حتی برای کسی که ویراستار هم هستند گاهی تعیین شکل صحیح نوشتار کار سختی است از همان معیار «آنچه اکثریت بگویند درست است» استفاده می‌کنند.

یکی از مواردی که خودم هم گاهی گیر آن هستم و زیاد می‌پرسند تفاوت میان گذار و گزار است. یک راه حل ساده و سر راست وجود ندارد اما شاید این راهنمایی کمی از مشکلات شما کم کند.

در معنای قرار دادن، «گذاشتن» درست است. ولی گزار فعل نیست و شکلی فعلی گزاشتن خیلی مصطلح نیست. به خاطر همین:

گذاشتن: قرار دادن

واگذشتن: ول کردن

جا گذاشتن، گرو گذاشتن و این جور چیزها

گزار بیشتر اسم است و گاهی در کلماتی به عنوان پسوند استفاده می‌شود. مشکل بیشتر وقتی پیش می‌آید که گذار و گزار به کلمه‌ای می‌چسبد. در این وقت‌ها گذار به معنای بنیان گذاشتن است و گزار به معنی ادا کردن

نمازگزار: به جای آورنده نماز

خدمتگزار: به جای آورنده خدمت

سپاسگزار: به جای آورنده و ادا کننده‌ی تشکر

وامگزار: ادا کننده و پرداخت کننده وام

وامگذار: دهنده‌ی وام (مصطلح نیست)

بنیانگذار: بنا کننده

بین این‌ها بیشتر به نمازگزار و بنیانگذار دقت کنید تا معنی این دو قولی دردسرساز به ذهن‌تان بماند.

در کل در ترکیب‌ها اگر شک دارید از «گزار» استفاده کنید احتمال خطا کمتر است. در فعل‌ها هم همیشه گذاشتن بیشتر کار برد دارد. البته بیش از هر چیز دقت در معنی کمک‌تان می‌کند.

همین حرف‌ها را در روزنامه ابتکار به شکل دیگری گفته شده شاید با خواندن آن شیرفهم شدید.


پانوشت1: فرهنگ معین سپاسگذار و سپاسگزار هر دو را درست می‌داند ولی دهخدا فقط سپاسگزار را درست می‌داند. در شرط‌بندی‌های خود به این نکته توجه کنید.

پانوشت2: دست از گشاد بازی بردارید و هر وقت در کلمه‌ای مشکل دارید به لغت‌نامه دهخدا که نسخه کامل آن هم در اینترنت وجود دارد مراجعه کنید.

Advertisements

13 comments

  1. من آدمهای دارای غلط املایی را به یک چشم دیگر می بینم. نمیدانم چرا؟ ولی حتما دلیلی دارد. خودم هم هر جا تذکر داده شود تصحیح میکنم.
    ولی هر وقت «گذار» را میشنم یاد سخنرانی دکتر کزازی می افتم که میخواست با این کلمه دعوای یثربی و ارجمند را ماس مالی کند… بیچاره راس هم میگفت…

  2. بد نبود کمی هم درباره زبان محاوره در نوشتار هم می نوشتید بخصوص وقتی به این کلمه گزار یا گذار می رسن مثل جمله»این کتاب رو کجا بذارم؟» و یا جملاتی از این قبیل

  3. بيمه‌گزار يا بيمه‌گذار؟
    دهخدا فقط بيمه‌گذار دارد، ولي به نظر بيمه‌گزار صحيح‌تر مي‌آيد

  4. بگزر ز من ای آشنا دیگر گذشته ….
    بگذر ز من ای آشنا چون از تو من دیگر گذشتم…
    بگذر زمن اي آشنا چون عاشقي از من گذشته»
    بگذر ز من ای آشنا چون از تو من دیگر گذشتم
    دیگر تو هم بیگانه شو چون دیگران با سرگذشتم
    میخواهم عشقت در دل بمیرد
    میخواهم تا دیگر در سریادت پایان گیرد
    بگذر ز من ای آشنا چون از تو من دیگر گذشتم
    دیگر تو هم بیگانه شو چون دیگران با سرگذشتم
    هر عشقی میمیرد، خاموشی میگیرد،عشق تو نمیمیرد
    باور کن بعد از تو دیگری در قلبم،جایت را نمیگیرد
    هر عشقی میمیرد، خاموشی میگیرد،عشق تو نمیمیرد
    باور کن بعد از تو دیگری در قلبم،جایت را نمیگیرد

    هر عشقی میمیرد، خاموشی میگیرد،عشق تو نمیمیرد
    باور کن بعد از تو دیگری در قلبم،جایت را نمیگیرد

    هر عشقی میمیرد، خاموشی میگیرد،عشق تو نمیمیرد
    باور کن بعد از تو دیگری در قلبم،جایت را نمیگیرد

  5. بسیار بددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددبود.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s