ايدئولوژی يا روايت

زمانی که لاست یا بسیاری از فیلم‌های هالیوودی که از فلسفه و اندیشه کمک می‌گیرند به انتها می‌رسد این سوال را از خودمان می‌پرسیم: «هدف سازندگان چه بود؟» و همین کاری است که منتقدها می‌کنند سعی می‌کنند لایه‌های پنهان داستان را بیرون بکشند و به خودآگاه و ناخودآگاه دست‌اندرکاران پی ببرند یا به قولی ایدئولوژی را پشت آثار را بیرون بکشند.

اما خیلی وقت‌ها حضور تمام این نشانه‌ها و نمادها چیزی بیش از «سرگرم شدن» نیست. ابزاری برای این که قصه به پیش برود و از تمام امکانات برای بهتر روایت کردن استفاده شود. گوشه‌ای و نشانه‌ای به داستان یا فیلم اضافه می‌شود تا بُعد تازه‌ای برای مشغول کردن ذهن مخاطب آفریده شود. در واقع سینما دنباله قصه‌های مادربزرگ است که لایه به لایه پیچیده شده است.

شاید بخشی از چالش مخاطبان فعال‌تر با «محصولات فرهنگی» اثر اندیشه‌های مکاتب انتقادی و نظریه‌های پست مدرن باشد. اندیشمندانی که سعی کردند نگاهی دیگرگونه و معمولاً «سیاسی» به «محصولات فرهنگی» داشته باشند. این دست پنهان یک روز ایدئولوژی است، یک روز صهیونیسم، یک روز فراگفتمان، یک روز هژمونی. به ما می‌گوید باید پشت این‌ها چیزی باشد.


اما «صنعت سرگرمی‌سازی» باید همه را سرگرم کند به خاطر همین از همین شکل‌های دیدن هم برای سرگرم کردن عده‌ای که سخت‌گیرتر هستند استفاده می‌کند. در Lost همه‌ی آن نام‌های فلاسفه و دانشمندان چیزی به جز برای سرگرم کردن بیشتر نیست.

زمانی که مقاله‌ای در مورد «ماتریکس» می‌نوشتم این سوال برای من پیش آمده بود که «کتاب بودریار در ماتریکس چه می‌کند؟» زمانی که بودریار سعی می‌کند با نشان دادن «بازنمایی» و «واقعیت حاد» پرده از چهره‌ی واقعیت و مجاز بردارد. در ماتریکس با «بازنمایی اندیشه‌ی بودریاری» واقعیتی که اگر باشد در یک پرده‌ی تازه فرو می‌رود تا جویندگان حقیقت برای یافتن آن بیش از پیش «سرگرم‌« شوند. سرگرم در همان معنای فارسی آن یعنی ترکیبی از لذت و نفهمی.

در LOST هم تمام آن نام‌ها و استعاره‌های نخود سیاه‌هایی است برای این که قصه به پیش رود. برای یکی فکر کردن به عشق و عاشقی‌های دو به دوی آدم‌ها روایت را به پیش می‌رود و برای دیگری فکر کردن به مفهوم زمان و هستی. قوت لاست در این است که سعی می‌کنند تمام این مخاطبان را پوشش دهد. پوششی که هر چه به فصل‌های پایانی می‌رسیم سخت‌تر و دشوارتر می‌شود. به خاطر همین نباید در پایان LOST به دنبال چیز خارق‌العاده‌ای بگردید.

البته این یک مارپیچ صعودی است که هر اندیشمندی نقطه‌ای را آغاز آن می‌داند. سرگرم کردن بیشتر، درآمد بیشتر، قدرت بیشتر، نفوذ بیشتر این‌ها یکدیگر را پشتیبانی می‌کنند تعیین این که کدام نقطه آغاز است کار بی‌حاصلی است. چیزی که گیر ما می‌آید فقط همان سرگرمی بیشتر است.

Just for entertain

Advertisements

8 comments

  1. برای من بیشتر از همه این نظریه زمان ولی البته قواعد فیلم سازی جدیدش مسحور کننده بود.
    اما واقعا میشود گفت که این فیلم مفهومی غیر از سرگرمی ندارد؟

  2. بالاخره حتی یک قسمت از این سریال پر طرفدار را هم ندیدم!.
    ایشالا » لاست» بعدی!.
    یک سوال هم داشتم، این best boy که در تیتراژ پایانی سریالهای خارجی می نویسند یعنی چی؟! از پاسختان ممنونم.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s